Malatya, dünyanın kuru kayısı başkenti olarak bilinir; dünyadaki kuru kayısının büyük bir kısmı bu bölgeden gelir. Bu ünün arkasındaki en önemli isimlerden biri Hacıhaliloğlu kayısısıdır. Malatya'da en yaygın yetiştirilen ve en çok bilinen çeşit olan Hacıhaliloğlu, kurutmalık kayısılar arasında da önde gelen çeşittir.
Hacıhaliloğlu'nu öne çıkaran özellikler
Bir kayısının kurutmaya uygun olmasında şeker ve kuru madde oranı önemli rol oynar. Kuru madde oranı yüksek meyvede buharlaşması gereken su daha azdır; bu da meyveyi güneşte kurutmaya elverişli kılar. Hacıhaliloğlu, yüksek şeker ve kuru madde oranıyla bu açıdan öne çıkar.
| Özellik | Hacıhaliloğlu kayısısı |
|---|---|
| Malatya'daki yeri | En yaygın yetiştirilen ve en çok bilinen çeşit |
| Öne çıkan özellik | Yüksek şeker ve kuru madde oranı |
| Kullanım | Kurutmalık çeşitlerin başında gelir; güneşte kurutmaya çok uygundur |
| Hasat dönemi | Genellikle haziran sonu ile temmuz arası |
| Yeni sezon kuru kayısı | Ağustos ayından itibaren |
| Kurutma şekli | Gün kurusu (kükürtsüz) ya da kükürtlü olarak kurutulabilir |
Hasattan kuru kayısıya
Malatya'da kayısı hasadı genellikle haziran sonunda başlar ve temmuz boyunca sürer. Toplanan kayısılar güneşte yaklaşık bir hafta ya da daha uzun süre kurutulur. Yeni sezonun kuru kayısıları ise ağustos ayından itibaren piyasaya çıkmaya başlar.
Hacıhaliloğlu bir çeşit adıdır; kurutma yöntemini belirtmez. Bu çeşit kükürt kullanılmadan gün kurusu olarak da, kurutma öncesinde kükürt dioksitle işlenerek de kurutulabilir. Gün kurusu olanlar koyu kahverengi bir renk ve derin, karamelimsi bir tat kazanır; kükürtlü olanlar ise parlak turuncu rengini korur.
Malatya'da yetişen diğer çeşitler
Malatya'da Hacıhaliloğlu'nun yanı sıra Kabaaşı, Soğancı, Hasanbey ve Çataloğlu gibi çeşitler de yetiştirilir. Yine de kurutmalık kayısı denildiğinde akla ilk gelen isim Hacıhaliloğlu'dur.
Hacıhaliloğlu kayısısı nasıl tüketilir?
- Olduğu gibi, çay ya da kahvenin yanında
- Kahvaltıda peynir ve cevizle birlikte
- Kaymaklı kayısı tatlısı, hoşaf ve reçel gibi geleneksel tariflerde
- Pilav ve et yemeklerinde hafif tatlı bir dokunuş olarak
- Kuru yemiş tabaklarında ve hediye kutularında
Satın alırken nelere dikkat etmeli?
- Etikette çeşit ve üretim yeri bilgisini kontrol edin.
- Kükürt kullanılıp kullanılmadığına bakın; sülfit miktarı 10 mg/kg'ın üzerindeyse bu bilgi etikette alerjen olarak belirtilmelidir.
- Kayısılarda küf, rutubet kokusu ya da tüylü leke olmadığından emin olun.
- Ambalajın sağlam ve hava almayan türde olmasına dikkat edin.
Hacıhaliloğlu kayısısını Kayısımatik'te bulabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Hacıhaliloğlu kayısısını diğer çeşitlerden ayıran nedir?
Hacıhaliloğlu, Malatya'da en yaygın yetiştirilen ve en çok bilinen çeşittir. Şeker ve kuru madde oranının yüksek olması onu güneşte kurutmaya özellikle uygun hale getirir.
Yeni sezon Hacıhaliloğlu kayısısı ne zaman çıkar?
Hasat genellikle haziran sonu ile temmuz arasında yapılır. Güneşte kurutulan yeni sezon kayısılar ağustos ayından itibaren piyasaya çıkmaya başlar.
Hacıhaliloğlu kayısısı gün kurusu mudur?
Hacıhaliloğlu bir çeşit adıdır ve kurutma yöntemini belirtmez. Bu çeşit hem kükürtsüz gün kurusu olarak hem de kükürtlü olarak kurutulabilir; hangisi olduğunu ürün etiketinden öğrenebilirsiniz.